Hat sanatının son büyük temsilcisi olarak bilinen merhum Hâmid Aytaç῾ın hayat hikayesinin ve öğrencilerinin kendisi ile ilgili hatıralarının yer aldığı ‴Hâmid Aytaç Kitabı‴ yayımlandı. ‘Harflerin Bestekârı῾ diye anılan Hâmid Aytaç, dostlarının hafızasında eserleri kadar, imkânsızlıklar içindeki hayatıyla da yer etmiÅŸ.
Hat sanatının geçen yüzyıldaki en büyük ustası sayılan merhum Hâmid Aytaç῾ın hayat hikâyesi ile talebeleri ve dostlarının kendisi ile ilgili hatıralarının anlatıldığı ‴Hâmid Aytaç Kitabı‴, Kitabevi Yayınları tarafından yayımlandı. Harf inkılabının ardından gelen yasaklamayla hızla gerileyen hat sanatının tekrar dirilmesinde büyük hizmet vermiÅŸ ve hat sanatı otoritelerinin ‘Harflerin Bestekârı῾ dedikleri Hâmid Aytaç ile ilgili yayımlanan kitap, Ä°smail Yazıcı tarafından hazırlanmış.
Harflerin aşkıyla geçen bir ömür
Kitap, Hâmid Aytaç῾ın kendisinin kaleme aldığı ‘Terceme–i Hâl῾inin de metin arasında yer aldığı hayat hikâyesinin anlatıldığı uzun bir bölümle baÅŸlıyor. Ä°smail Yazıcı῾nın kaleme aldığı ‴Hayatına Umumi Bir Bakış‴ baÅŸlıklı bölümde; Hâmid Aytaç῾ın memleketi Diyarbakır῾da baÅŸlayan eÄŸitiminden 1982῾de Ä°stanbul῾da vefatına kadar, seksen yılı hüsn–ü hat meÅŸketmekle geçmiÅŸ ömrü, bütün yönleriyle anlatılmış. Metin içinde yer alan bilgilerin, eserlerinden çeÅŸitli yazı örnekleri ve fotoÄŸraflarla desteklendiÄŸi bu bölümü, M. UÄŸur Derman, Prof. Dr. Ali Alparslan, Hasan Çelebi, Turan Sevgili, SavaÅŸ Çevik, Süleyman Berk, Talip Mert, Mehmet Åževket Eygi ve Dr. Mehmet Refii Kileci῾nin, Hâmid Aytaç ile ilgili anılarını kaleme aldıkları yazılar takip ediyor. Kitabın son bölümünde ise, ‘Hâmid῾den önce ve Hâmid῾den sonra῾ denmesine yol açacak kadar hat sanatını etkilemiÅŸ olan Hâmid Aytaç῾ın yazılarından örnekler var. Harf inkılabı ile gelen yasağın ve bu sanata gösterilen ilgisizliÄŸin etkisiyle uzun bir dönem kartvizit ve tabela hazırlayarak matbaa iÅŸleri yapmak zorunda kalan Hâmid Aytaç῾ın eserlerinden verilen örneklerin seçimi, bu gerçeÄŸi de gözeterek yapılmış. Örneklerin arasında, Kur῾an῾dan bir ayetin istifinin yanı sıra, hem Arap hem Latin harfleriyle yazılmış kartvizitler ve tabelalar da var.
YaÅŸarken deÄŸeri bilinmedi
Kitapta, hat sanatının bu büyük ustasının hem hayat hikayesinin yer aldığı bölümde hem kendisi ile ilgili anlatılan hatıralarda, hat sanatındaki tartışılmaz başarısı kadar, yaşadığı süre içinde değerinin çok az kimse tarafından anlaşıldığı ve hayatını ekonomik imkânsızlıklardan dolayı büyük zorluklar içinde kazandığı gerçeği de ön plana çıkıyor. Yazılan yazıların hemen tamamı, buna ait örnekler ve anekdotlarla dolu. Gazeteci Mehmet Şevket Eygi῾nin kitapta yer alan yazısından şu bölüm, bütün İslam ülkelerinde hat sanatı ile ilgilenenlerin adını ve eserlerini bildiği Hâmid Aytaç῾ın yaşadığı zorluklara güzel bir örnek: ‴Elimde Hâmid Bey῾in hayli yazısı var. Rahmetli bunların çoğunu bana zorla satmıştır. Sebebi mi, ikimizin de parasızlığı. O, parasız kalır, akşam yemeği için bir gelir derdine düşer, kartonlara yazdığı bir iki yazıyı bana getirirdi. Bende para yok. Ne yapsak? Biraz pazarlık, bir miktar peşin, yazılar ben de kalırdı.‴
İslâm hat sanatına yön veren ve kurdukları okullarla tarih boyunca İslâm dünyasının bakışını İstanbul῾a çeviren Türk hattatlarının son büyük temsilcisi olan Hâmid Aytaç῾ın cenazesi de, imkânsızlıklarla geçen hayatın hüzünlü bir son karesidir. Yetiştirdği öğrencilerinden Hattat Hasan Çelebi anlatıyor: ‴Hayatının sonu, hastanelerde çok hazin geçti. (...) Morgdan alıp da yıkama tahtasına koymak için üçüncü bir adama ihtiyaç oldu da bulamadım. Götürdüğüm imam arkadaşla tuttuk. (...) Yıkandıktan sonra arabaya koymak için tabutun dört bir yanından tutacak adam bulamadık. Oysa ki Hâmid Bey, sadece Türkiye῾ye değil, birazcık abartılı olsa da söyleyeceğim, bugün dünya üzerinde hat hususunda kim ne öğrenmişse, bu hususta kim nasıl bir gayret göstermişse, Hâmid Bey sayesinde olmuştur.‴
Namı yâd edilecek
Merhum Ali Ulvi Kurucu,
Şahâne celi seyrine hız vermede Hâmid
Her levhası göklerden inen bin mahya
Ä°lham geliyor mucizelerden bu dehaya
Atide nesiller onu üstad bilecekler
Takdir ederek nâmını yâd eyleyecekler.
dizeleriyle anlatmış ‘Harflerin Bestekârı῾nı. Öğrencilerinin ve dostlarının ‘hayr–ul halef῾ örneÄŸi göstererek belki biraz geç de olsa –vefatının 20. yılında– ortaya koydukları ‴Hâmid Aytaç Kitabı‴, Ali Ulvi Kurucu῾nun söylediÄŸi ‴Takdir ederek nâmını yâd eyleyecekler‴ dizesine bir örnek teÅŸkil ediyor.
Hattat Hâmid Aytaç Kitabı, Kitabevi Yayınları
Kaynak:Â Burhan Eren / Zaman, Ä°stanbul, 28.08.2002
http://arsiv.zaman.com.tr/2002/08/28/kultur/butun.htmÂ
Sonraki içerik
Bu sitede yer alan eserlerin tüm hakları sahiplerine aittir. Sahiplerinden
izinsiz kopyalanamaz,
saklıdır.